Tề Hoàn Công và Quản Trọng

Một hôm Tề Hoàn công nói với Quản Trọng:

- Từ ngày làm bá chủ đến nay, các chư hầu nể phục, nhưng đời sống dân chúng cũng không hề khấm khá lên, kho triều đình ngày càng hao hụt, có lẽ do bọn tham quan quấy quả. Trọng phụ xem có kế sách gì chăng, để trừ bớt nạn này chăng?

Quản Trọng tâu:

- Bệ hạ có thấy cái miếu thổ địa kia không?

- Thấy!

Trong đó có thờ mấy tượng thần rỗng, vách miếu cũng có nhiều ngõ ngách, họ hàng nhà chuột núp vào trong tượng thần, trong các ngõ ngách. Khi im ắng, chúng mò ra ăn đồ cúng. Lúc có tiếng động chúng lại chui nhanh vào chỗ ẩn náu. Muốn đuổi bắt, giết chúng, thì phải đập tượng, đốt miếu, tan hoang như người ta nói cháy nhà mới lòi ra mặt chuột ! Đập tượng, đốt miếu là việc không thể nào và không bao giờ ai dám làm. Bọn tham quan cũng như bọn chuột vậy!

Tề Hoàn công nói:

- Trọng phụ làm bao nhiêu việc to lớn, lắm mưu nhiều kế, giúp ta làm nên cơ nghiệp bá chủ. Thế mà việc cỏn con ấy, lại đưa ra ví vụ, ví von, ngại khó, ngại khổ. Ý Trọng phụ là sao ???

Quản Trọng tâu:

- Cho thần hỏi bệ hạ mấy câu, nhưng đừng bắt tội thần, có được không?

- Cứ hỏi!

Quản Trọng tâu:

- Bệ hạ có thích gái đẹp không?

- Việc ấy mà còn phải hỏi ! Ai lại chả thích?

Quản Trọng lại tâu:

- Bệ hạ có thích ăn của ngon, vật lạ cho ngon miệng không ? Có thích vàng ngọc để chưng bày, trang hoàng mọi nơi cho sang trọng, đẹp đẽ không?

- Họa điên mới không thích?

Quản Trọng lại hỏi:

- Ngoài việc triều đình ra, bệ hạ có nhiều việc riêng như cúng giỗ các tiên vương, tổ chức lễ thọ cho hoàng thái hậu, kỷ niệm ngày cưới hoàng hậu, sinh nhật bệ hạ, đám cưới đám hỏi, sinh nhật cho các hoàng tử, công chúa, lâu lâu cũng phải giúp đỡ hoàng thân quốc thích, cúng chùa cúng chiền... Bệ hạ không dám lấy tiền của quốc khố, thì lấy ở đâu ra ?

Tề Hoàn công không trả lời. Quản Trọng nói:

- Theo quy định của bệ hạ, làm quan mỗi tháng chỉ có mấy quan tiền, mấy đấu gạo, mấy thước lụa để may quần áo... thì họ sẽ kiếm tiền ở đâu để mua gái đẹp dâng cho bệ hạ, đào đâu ra để mua sơn hào hải vị, vàng ngọc quý giá để biếu bệ hạ; họ moi ở đâu để dâng phong bì phong bao trong những ngày giỗ, tết và ngày vui của bệ hạ ? Tình thế, sự thể như vậy, thì phải tìm cách kiếm, đào, moi thôi !

Tề Hoàng công suy nghĩ, rồi nói:

- Ừ nhỉ !